دوشنبه , ۱ مرداد ۱۳۹۷
خانه / مقالات / مقالات نظارت تصویری / برق گیرها و نقش آنها در جلوگیری از آسیب‌های ناشی از صاعقه
5.28.13-Lighting-Storm-6

برق گیرها و نقش آنها در جلوگیری از آسیب‌های ناشی از صاعقه

قسمت دوم

در قسمت اول این مقاله به بررسی انواع صاعقه و خسارات وارده ناشی از آنها پرداختیم. راهکارهای مختلف جهت جلوگیری از صدمات وارده ناشی از صاعقه را بررسی کردیم و انواع برق‌گیرها را شرح دادیم. با مطالعه این قسمت شما با استاندارها و مشخصات فنی سیستم‌های حفاظتی در برابر آذرخش، موارد استفاده و ضوابط محاسباتی برق‌گیرها، اصول و روش‌های نصب سیستم‌های حفاظت در برابر صاعقه و سیستم‌های برق‌گیر الکترونیک آنها آشنا خواهید شد.

————————————————————————————–

استانداردها و مشخصات فنی سیستم‌های حفاظتی در برابر آذرخش:

لوازم و تجهیزات مورد استفاده در سیستم حفاظت در برابر آذرخش باید برابر یکی از استانداردهای طراحی، شناخته شده و معتبر جهانی همچون ۱۰۲۴ساخته و مورد آزمون قرار گیرد. روش نصب سیستم‌های مذکور نیز باید با ضوابط و معیارهای مندرج در یکی از استانداردهای نامبرده مطابقت نماید.

مشخصات سیستم برق‌گیر نوع قفس فاراده یا شکلی از آن:

لوازم مورد مصرف در سیستم حفاظتی باید از نوع مقاوم در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی بوده و یا اینکه به نحو قابل قبولی در برابر عوامل مذکور مقاومت شده باشد. استفاده از دو نوع جنس مختلفی که ایجاد شرایط الکترولیتی نموده و در مجاورت رطوبت موجب تسریع در خوردگی می‌شود به هیچ وجه مجاز نخواهد بود.

در مواردی که بخشی از سیستم حفاظتی از جنس مس بوده و در معرض مستقیم گازهای متصاعد از دودکش یا دیگر گازهای خورنده قرار می‌گیرد، قسمت یاد شده باید به وسیله یک اندود حفاظتی از جنس سرب یا ماده محافظ مشابه دیگر با روش غوطه‌وری گرم پوشیده شود. در این‌گونه موارد، اندود نامبرده باید حداقل تا ۶۰ سانتیمتر پایین‌تر از دهانه دودکش ادامه یابد.

مشخصات پایانه‌ای هوایی قفس فاراده به شرح زیر خواهد بود:

  • میله برق‌گیر یک پارچه و سر میله تک شاخه و یا چند شاخه باید از جنس مس خالص (با ضریب رسانایی حدود ۹۵ درصد) ساخته شده و نوک شاخه‌ها به شکل مخروطی تیز بوده و صیقلی شده باشد. برای نصب سرمیله (تک شاخه و یا چند شاخه) بر روی میله برق‌گیر باید قسمت داخلی انتهای آن دارای دنده متناسب با دنده میله برق‌گیر باشد. انواع میله برق‌گیر در شکل زیر نشان داده شده است.
  • 18716-9204358 franklin_especial
  • میله برق‌گیر دو پارچه باید از میله مسی و یا لوله مسی صیقل داده شده ساخته شده و دو سر آن (یک سر برای سوار کردن سر میله و سر دیگر جهت نصب روی پایه) به طول مناسب دنده شده باشد.
  • قطر میله برق‌گیر دو پارچه باید حداقل پنج هشتم اینچ و حداکثر یک اینچ بوده و طول آن نیز حداقل یک متر و حداکثر دو متر باشد. در مواردی که ارتفاع میله برق‌گیر از یک متر متجاوز باشد باید از نقطه‌ای که از نصف ارتفاع آن کمتر نباشد حفاظت لازم از نظر ایستایی میله در نظر گرفته شود.
  • میله برق‌گیر مخصوص تیرهای فلزی نصب پرچم مشابه سرمیله تک شاخه بوده ولی باید دارای پایه مناسب برای نصب روی تیر و همچنین حفاظ باشد.
  • شبکه ارتباطی بین میله‌های برق‌گیر در پشت بام باید از تسمه مسی با حداقل ابعاد ۳ میلیمتر تشکیل شده باشد.
  • حداقل ابعاد تسمه‌های مسی هادی‌های ارتباطی (هادی‌های نزولی) بین شبکه مشبک پشت بام و پایانه‌های زمینی برای سطح تا ۹۰ متر مربع و ارتفاع حداکثر ۱۸ متر باید۳*۲۰ میلیمتر(یا سیم مسی لخت با حداقل سطح مقطع ۷۰ میلیمتر مربع) و بیشتر از ۹۰ متر ۳*۲۵ میلیمتر(یا سیم مسی لخت با حداقل سطح مقطع ۹۰ میلیمتر مربع) یا بالاتر باشد.
  • سیستم پایانه‌های زمینی باید یکی از انواع میله اتصال زمین، لوله اتصال زمین و یا ورق مسی یکپارچه یا مشبک دفن شده در زمین یا چاه اتصال زمین باشد، لیکن در هر صورت مقاومت سیستم پایانه‌های زمینی نباید از پنج اهم تجاوز کند.
  • در مواردی که سیستم برق‌گیر برابر استاندارد ۱ طراحی و اجرا می‌شود طول الکترودهای پایانه‌های زمینی باید با توجه به کلاس حفاظت مربوط و مقاومت زمین تعیین شود.
  • پایانه‌های هوایی الکترونیک باید شامل یک میله نوک تیز، یک دستگاه محرک و یک میله پایه مجهز به سیستم اتصال هادی نزولی باشد. این نوع برق‌گیر انرژی موجود در هوای متلاطم پیش از طوفان را جذب و به وسیله دستگاه محرک الکترونیکی هوای اطراف میله برق‌گیر را یونیزه می‌نماید.
  • سطح حفاظت شده به وسیله یک برق‌گیر الکترونیکی با استفاده از یک مدل (ESE) الکتروژئومتری و پیش‌روی زمان تخلیه آن تعیین می‌شود.
  • مشخصات هر دستگاه برق‌گیر الکترونیک باید با اندازه‌گیری پیشروی زمان تخلیه صاعقه آن در مقایسه با یک میله برق‌گیر ساده، که در آزمون‌های ارزیابی برق‌گیر تعیین می‌شود، مشخص گردد.
  • لوازم و تجهیزاتی که جریان برق صاعقه از آن عبور می‌نماید باید از جنس مس، آلیاژ مس یا فولاد ضدزنگ باشد. میله و سرمیله پایانه‌های هوایی باید دارای حداقل ۱۲۰ میلیمتر مربع سطح مقطع رسانا باشد.
  • در مواردی که از برق‌گیرهای الکترونیک برای حفاظت دودکش کارخانه‌ها استفاده می‌شود جنس قسمت فوقانی برق‌گیرهای نامبرده باید برای گازهای خورنده اطراف دودکش و حرارت خروجی آن مناسب باشد.
  • در مواردی که تاسیسات بیرونی حفاظت در برابر آذرخش مورد استفاده برای یک ساختمان شامل برق‌گیر الکترونیکی باشد، شبکه ارتباطی برق‌گیرها باید با استفاده از تسمه مسی لخت به یکدیگر متصل شود، مگر اینکه مسیر شبکه دارای موانعی با اختلاف سطح بیش از ۵ متر باشد. (یا حداقل ابعاد ۲*۱)
  • به منظور هدایت جریان برق حاصل از آذرخش از سیستم پایانه‌های هوایی به سیستم پایانه‌های زمینی باید از هادی‌های نزولی از نوع سیم یا تسمه مسی لخت با حداقل سطح مقطع استفاده شود.
  • ارتفاع نصب برق‌گیر الکترونیک ممکن است با استفاده از یک دکل، افزایش یابد. دکل حامل این گونه برق‌گیرها ممکن است از نوع برج و یا تیر فلزی نوع تلسکوپی بوده و حتی الامکان خود اتکا باشد، لیکن در مواردی که برق‌گیرهای مذکور به وسیله مهارهای هادی استحکام می‌یابد، انتهای آن باید به، هادی‌های نزولی متصل شود.
  • هر هادی نزولی باید به یک سیستم پایانه زمینی که دارای همان جنس و سطح مقطع باشد متصل شود. سیستم پایانه‌های زمینی باید یکی از انواع میله اتصال زمین، لوله اتصال زمین و یا ورق مسی یکپارچه یا مشبک دفن شده در زمین یا چاه اتصال زمین باشد، لیکن در هر صورت مقاومت سیستم پایانه‌های زمینی باید از پنج اهم تجاوز نکند.

موارد استفاده و ضوابط محاسباتی برق‌گیرها:

برق‌گیرهای قفس فاراده یا شکلی از آن

این گونه برق‌گیرها، که ممکن است متشکل از تعدادی میله برق‌گیر فرانکلین یا ترکیبی از میله‌ها، سیم‌های کشیده شده و شبکه هادی‌ها باشد، برای محافظت ساختمان‌ها و دیگر تاسیسات نامبرده زیر در برابر آذرخش مناسب و قابل استفاده می‌باشد:

الف – مناره‌ها و برج‌ها

ب – بناهای گنبدی شکل

پ – دودکش‌های بلند کارخانه‌ها. (فلزی و یا ساخته شده با مصالح ساختمانی)

ت – مجموعه ساختمان‌های کارخانه‌های سیمان، گچ و آهک و پالایشگاه‌ها.

ث – دکل‌های خطوط انتقال نیروی برق.

ج – دکل‌های فلزی ویژه نصب پرچم.

چ – مجموعه ساختمان‌ها و ابنیه مختلف.

طول میله برق‌گیر فرانکلین برای ابنیه مختلف به شرح زیر خواهد بود:

الف– مناره‌ها و برج‌ها و دودکش‌های کارخانه‌ها و دکل‌های خطوط انتقال نیرو، حدود ۳۰ سانتی‌متر بالاتر از سطح مورد حفاظت.

ب– بناهای گنبدی شکل بستگی به شعاع مقطع قسمت پایین گنبد داشته و طول میله برق‌گیر باید طوری محاسبه و انتخاب شود که بعد از نصب بر روی گنبد، ارتفاع از سر برق‌گیر تا مقطع قسمت پایین گنبد بزرگ‌تر از شعاع قسمت پایین گنبد باشد ولی در هر صورت نباید ارتفاع برق‌گیر از بالاترین بخش گنبد کمتر از ۳۰ سانتیمتر باشد.

پ– برج سیلوهای مختلف، ساختمان کارخانه‌ها و ابنیه گوناگون، حداقل یک متر و حداکثر دو متر بالاتر از سطح مورد حفاظت. در این گونه موارد باید تمهیدات لازم در برابر واژگونی میله‌ها پیش‌بینی شود.

ت– دکل‌های فلزی مخصوص نصب پرچم، میله برق‌گیر مخصوص. تعداد پایانه‌های هوایی مورد نیاز برای محافظت ساختمان‌ها با سیستم حفاظتی قفس فاراده بستگی به سطح پشت بام ساختمان مربوط، ارتفاع و فواصل نصب پایانه‌ها دارد که برحسب استاندارد مورد مراجعه به قرار زیر است:

الف– فواصل پیرامونی سقف‌های مسطح یا با شیب ملایم و سقف‌های شیب‌دار:

در مواردی که ارتفاع نوک پایانه هوایی از سطح مورد حفاظت از ۱۰ اینچ ( ۲۵۴ میلیمتر) کمتر نباشد، فواصل نصب بر روی نقاط پیرامونی سقف‌های مسطح یا با شیب ملایم و نیز فواصل نصب بر روی خط‌الراس سقف‌های شیب‌دار، باید حداکثر ۲۰ فوت (۶ متر) در نظر گرفته شود و در صورتی که ارتفاع ۷ متر، حداقل ۲۴ اینچ (۶۰ سانتیمتر) یا بیشتر باشد فواصل نصب باید حداکثر ۲۵ فوت انتخاب شود. در این گونه موارد فواصل نصب پایانه‌های هوایی از کناره‌ها و گوشه‌های سطوح نامبرده باید حداکثر ۶۰ سانتیمتر باشد.

ب– فواصل میانی نصب پایانه‌های هوایی در سقف‌های مسطح یا با شیب ملایم:

در مواردی که سقف‌های مسطح یا با شیب ملایم، دارای ابعادی متجاوز از ۱۵ متر باشد، فواصل میانی نصب پایانه‌های هوایی باید حداکثر ۱۵ متر در نظر گرفته شود.

حداقل ابعاد تسمه مسی شبکه مشبک اتصال پایانه‌های هوایی در پشت بام برای سطح تا ۱۸۰۰ متر، ۲۵ میلیمتر یا بیشتر باشد.

حداقل ابعاد تسمه‌های مسی هادی‌های ارتباطی (هادی‌های نزولی) بین شبکه مشبک پشت‌بام و پایانه‌های زمینی برای سطح تا ۹۰ متر مربع و ارتفاع حداکثر ۱۸ متر باید ۲۵ میلیمتر یا بیشتر باشد.

برای تعیین تعداد هادی‌های ارتباطی (هادی‌های نزولی) بین شبکه مشبک پشت‌بام و پایانه‌های زمینی باید یکی از دو روش زیر ملاک محاسبه قرار گیرد:

الف– احتساب پیرامون: به طور کلی برای هر ۳۰ متر محیط (پیرامون) تحت محافظت برق‌گیر باید یک نزولی در نظر گرفته شود لیکن حداقل تعداد نزولی‌ها برای هر نوع ساختمان دو عدد خواهد بود.

ب– احتساب مساحت: برای سطوح تحت محافظت برق‌گیر تا ۳۶۰ متر مربع مساحت دو نزولی و برای هر ۲۷۰ متر مربع مازاد یک نزولی اضافی باید در نظر گرفته شود.

به طور مثال: تا ۳۶۰ متر مربع ۲ نزولی، ۶۳۰ متر مربع ۳ نزولی، ۹۰۰ متر مربع ۴ نزولی، ۱۱۷۰ الی ۱۲۰۰ متر مربع ۵ نزولی و به همین ترتیب ادامه می‌یابد.

در مواردی که طراحی پایانه‌های هوایی براساس شکلی از قفس فاراده برابر استاندارد ۱ انجام می‌شود، ترتیب استقرار سیستم پایانه‌های هوایی باید به گونه‌ای باشد که شرایط مندرج در جدول ۱ تامین شود. در این گونه موارد ممکن است یکی از روش‌های زیر به طور مستقل یا با ترکیبی از روش‌های دیگر مورد استفاده قرار گیرد:

الف – زاویه حفاظتی

ب – گوی غلطان

پ – شبکه بندی

سیستم برق‌گیر مولد برق اولیه برای محافظت ساختما‌‌ن‌های عادی با ارتفاع کمتر از ۶۰ متر و فضاهای باز در موارد زیر ممکن است مورد استفاده قرار گیرد:

الف – مجموعه‌های مسکونی

ب – ساختمان‌های مختلف مجموعه فرهنگی و آموزشی و مانند آن

پ – مجموعه ساختمان‌های تجاری، اداری، ورزشی و مانند آن

ت – ساختمان‌های درمانی و مراقبتی همچون بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها

ث – کارخانه‌های مختلف و پالایشگاه‌ها

ج – ساختمان‌های تکی بلند

چ – موزه‌ها و آثار باستانی

ح – برج‌ها و دودکش‌های کارخانه‌ها

خ – فضاهای باز شامل انبارها و محوطه‌های تفریحی و رفاهی

محاسبه نوع و تعداد برق‌گیر نوع الکترونیک لازم برای محافظت کامل هر ساختمان و یا مجموعه ساختمان‌ها در یک فضا بستگی به سطح ساختمان و یا فضای تحت محافظت در برابر آذرخش دارد.

برای محاسبه نوع و تعداد برق‌گیر نوع الکترونیک لازم و حداقل ارتفاع آن از بالاترین نقطه سطح پشت‌بام ساختمان باید یک بررسی مقدماتی به منظور تعیین کلاس حفاظت لازم با توجه به ضریب تناوب اذرخش، شرایط محیطی، نوع و محتوای ساختمان، نوع تصرف و مخاطرات ناشی از آذرخش به عمل آید.

اصول و روش‌های نصب سیستم‌های حفاظت در برابر صاعقه:

برق‌گیر نوع قفس فاراده یا شکلی از آن در انواع مختلف ساختمان‌ها و بناها ممکن است از سرمیله برق‌گیر تک‌شاخه یا چند شاخه استفاده شود.

  • ارتفاع میله برق‌گیر از سرمیله تا سطح محل نصب باید حداقل ۵۰ سانتیمتر یا بیشتر باشد.
  • فواصل نصب میله‌های برق‌گیر و شبکه هادی‌ها برحسب استاندارد مورد مراجعه، طول میله‌ها و برابر ضوابط NFPA استفاده می‌شود.
  • کلیه گوشه‌های خارجی ساختمان باید دارای میله برق‌گیر باشد حتی اگر فواصل آن خیلی کم باشد.
  • کلیه میله‌های برق‌گیر نصب شده در یک ساختمان باید به وسیله تسمه مسی به یکدیگر متصل شده و یک شبکه مشبک بسته را تشکیل دهد.
  • اسکلت فلزی ساختمان‌های اسکلت فلزی و یا آرماتورهای ساختمان‌های بتن آرمه در چندین نقطه در پشت‌بام و بالای پی ساختمان باید به شبکه برق‌گیر هم‌بندی هم‌پتانسیل شود. برای این منظور باید در هنگام ساختن اسکلت فلزی و یا بستن آرماتورهای پیش‌بینی لازم به عمل آید تا در زمان نصب سیستم برق‌گیر هیچ گونه اشکالی به وجود نیاید.
  • کلیه قسمت‌های فلزی موجود در پشت‌بام از قبیل سقف شیروانی یا سایبان فلزی و مانند آن باید به شبکه برق‌گیر هم‌بندی هم‌پتانسیل شود.
  • در نقاط اتصال اسکلت فلزی، آرماتور یا دیگر قسمت‌های فلزی ساختمان به شبکه برق‌گیر باید از به کار بردن وسایل، قطعات و بست‌های قابل زنگ زدن جدا خودداری شود.
  • میله‌های برق‌گیر دور ساختمان باید روی دست‌اندازهای پشت بام نصب شود.
  • حلقه اتصال میله‌های برق‌گیر دور ساختمان نیز باید روی دست‌انداز پشت بام نصب شود.
  • کلیه تسمه‌های ارتباطی (نزولی) بین شبکه مشبک پشت‌بام و پایانه‌های اتصال زمین باید حتی الامکان با فواصل یکسان و از روی بدنه خارجی ساختمان و در خط مستقیم کشیده شود.
  • تسمه‌های ارتباطی به هیچ وجه نباید از داخل لوله‌های فلزی عبور داده شود.
  • تسمه‌های مورد مصرف برای نصب شبکه مشبک و همچنین به عنوان هادی‌های نزولی سیستم برق‌گیر باید از نوع حلقه‌ای بوده و از مصرف تسمه‌های شاخه‌ای، که اتصالات اضافی به وجود می‌آورد، خودداری شود.
  • میله‌های برق‌گیر باید با پایه متناسب با محل استقرار، نصب و به تسمه مشبک متصل شود.

انواع پایه‌های مختلف برای نصب میله برق‌گیر در شکل‌ زیر نشان داده شده است.

lightning-rods-445x640

  • کلیه تسمه‌های تشکیل دهنده شبکه مشبک در نقاط تقاطع باید با اتصالات متناسب به یکدیگر متصل شود. انواع مختلف اتصالات در شکل‌ زیر نشان داده شده است.
  • VideoCat_Photo_20151115092634
  • تمامی تسمه‌ها باید با بست‌های مناسب به کف یا دیوار دست‌انداز بام و مانند آن کاملا مستحکم شود.
  • اتصال پایانه‌های زمینی سیستم‌های حافظت در برابر آذرخش به سیستم اتصال زمین سایر تاسیسات برقی ساختمان در آیین نامه‌ها و استانداردها مشروط بر رعایت موارد زیر توصیه شده است:

الف– طراحی و اجرای سیستم حفاظت در برابر آذرخش باید با ضوابط و مقررات مندرج در یکی از استانداردهای نامبرده دقیقا مطابقت نماید.

ب– سیستم همچنین باید با ضوابط و استانداردهای سایر تاسیسات مربوط نیز مطابقت نماید.

پ– سیستم اتصال زمین عمومی باید متشکل از یک شبکه گسترده‌ای باشد که حداکثر مقاومت الکتریکی کل آن برابر با کمترین مقدار تعیین شده برای هر یک از سیستم‌های مورد نظر باشد.

ت– لوازم فلزی به کار رفته در سیستم‌های مختلف باید از یک جنس باشد.

ث– در مواردی که اتصال بین سیستم‌ها در داخل ساختمان صورت می‌گیرد، مسیر هادی اتصال‌دهنده باید به گونه‌ای تعیین شود که موجب القای جریان برق در کابل‌ها و تاسیسات مجاور آن نشود.

ج– اتصال سیستم‌های پایانه زمینی حفاظت در برابر آذرخش به مدار زمین پی ساختمان باید درست در برابر هر هادی نزولی با استفاده از یک وسیله قابل قطع و یک محفظه بازرسی که با علامت مخصوص نشانه‌گذاری شده باشد، انجام شود. ╧ اتصال زمین

اصول و روش‌های نصب سیستم برق‌گیر الکترونیک

دستگاه برق‌گیر نوع الکترونیک باید حدودا در مرکز سطح مورد حفاظت و در بالاترین قسمت ساختمان روی دکل مناسب نصب شود.

در تعیین ارتفاع دکل برق‌گیر الکترونیکی، علاوه بر رعایت ضوابط مندرج در بندهای بیان شده در این مقاله، باید دقت کافی به عمل آید که نوک میله مرکزی پایانه هوایی حداقل دو متر بالاتر از وسایل نصب شده یا موجود در سطح مورد حفاظت اطراف برق‌گیر مانند دودکش موتورخانه، برج خنک‌کننده، کلاهک هواکش، آنتن‌های گیرنده یا فرستنده رادیو یا تلویزیون، چراغ‌های هشداردهنده هوایی و غیره قرار گرفته باشد.

در ساختمان‌های مرتفع برای اعلام خطر باید در بالاترین نقطه دکل (زیر دستگاه برق‌گیر الکترونیک) و در روی بازوی جداگانه چراغ هشداردهنده هوایی نصب شود.

برق‌گیرهای الکترونیکی مورد استفاده برای حفاظت فضاهای باز همچون زمین بازی، استخر شنا، اردوگاه و مانند آن باید بر روی تکیه‌گاه‌های مناسب مانند دکل ویژه نصب برق‌گیر یا سازه مناسب دیگری که پوشش حفاظتی مورد نیاز فضای مورد نظر را تامین کند نصب شود.

هادی‌های نزولی که برای انتقال جریان برق ناشی از آذرخش از سیستم‌های پایانه هوایی به سیستم پایانه زمینی مورد استفاده قرار می‌گیرد باید در سطح خارجی سازه مورد نظر نصب شود. در مواردی که استفاده از مسیر خارجی ساختمان عملی نباشد، هادی‌های نزولی ممکن است از درون مجاری داخلی ویژه‌ای که دارای طولی برابر با ارتفاع ساختمان یا بخشی از آن باشد عبور نماید. این گونه مجاری باید عایق، غیرقابل اشتعال و دارای سطح مقطعی حداقل برابر با ۲۰۰۰ میلیمتر مربع یا بیشتر بوده و در اجرای آن شرایط مربوط به هادی‌های نزولی رعایت شود. مجری سیستم تاسیسات برقی، هنگام استفاده از مجاری داخلی باید نسبت به کاهش کارایی سیستم حفاظتی مربوط و مشکلات بازرسی و نگهداری آن و همچنین مخاطرات ناشی از ورود موج ولتاژ بالا به درون سازه آگاه باشد.

در مواردی که سطح خارجی ساختمان یا سازه به وسیله دیوار پرده‌ای فلزی، سنگی، یا شیشه‌ای پوشیده شده باشد، هادی نزولی ممکن است در پشت پوشش نامبرده به دیوار بتنی یا سازه باربر نصب شود. در این گونه موارد اجزای پوششی هادی و سازه نگهدار باید از بالا و پایین به هادی نزولی پیوند یابد.

هر برق‌گیر الکترونیکی باید به وسیله حداقل یک هادی نزولی به سیستم پایانه زمینی متصل شود. در موارد زیر دو هادی نزولی یا بیشتر مورد نیاز خواهد بود:

الف– تصویر هادی نزولی افقی بزرگ‌تر از تصویر هادی نزولی عمودی باشد.

ب– در صورتی که سیستم تاسیسات حفاظت خارجی ساختمان در برابر آذرخش بر روی سازه‌های بلندتر از ۲۸ متر نصب شود.

  • در مواردی که بیش از یک هادی نزولی مورد استفاده قرار گیرد هادی‌ها باید با فواصل مساوی از یکدیگر استقرار یابد.
  • تسمه‌های مورد مصرف برای هادی‌های نزولی باید از نوع حلقه‌ای بوده و از مصرف تسمه‌های شاخه‌ای، که اتصالات اضافی به وجود می‌آورد، خودداری شود.
  • کلیه تسمه‌ها یا سیم‌ها باید با بست‌های مناسب و به صورت سه عدد در هر متر به کف بام یا دیوار ساختمان و مانند آن با در نظر گرفتن میزان انبساط حرارتی کاملا محکم شود.
  • هادی‌های نزولی باید با توجه به محل پایانه زمینی در کوتاه‌ترین و مستقیم‌ترین مسیر ممکن و بدون خم‌های تند یا برگشت به بالا نصب شود. شعاع خم‌ها نباید از ۲۰ سانتیمتر کمتر باشد.
  • هادی‌های نزولی نباید به موازات لوله‌های برق یا به صورت متقاطع با آن نصب شود، لیکن در مواردی که عبور لوله‌های برق از روی هادی‌های نزولی غیرقابل اجتناب باشد، لوله برق باید در داخل یک حفاظ فلزی به طول یک متر از نقطه تقاطع به هر طرف قرار داده شده و حفاظ مزبور به هادی نزولی متصل شود.
  • هادی‌های نزولی باید در برابر ضربه و آسیب به وسیله حفاظ مناسب به ارتفاع دو متر از سطح زمین محافظت شود.
  • به منظور قطع سیستم پایانه زمینی و اندازه‌گیری میزان مقاومت اتصال زمین، هر هادی نزولی باید به یک جعبه اتصال آزمون همراه با تیغه و سایر تجهیزات مربوط مجهز شود این گونه جعبه‌ها باید در ارتفاع حداقل ۵ متر از سطح زمین نصب و عبارت “هادی برق گیر” همراه با نشانه ╧ بر روی آن به صورت دایمی نوشته شود.
  • در مواردی که از آذرخش شمار استفاده می‌شود، دستگاه نامبرده باید بر روی مستقیم‌ترین هادی نزولی و در ارتفاع حدود دو متری از سطح زمین و در بالای جعبه اتصال آزمون نصب شود.
  • به منظور جلوگیری از ایجاد جرقه‌های خطرناک بین هادی‌های حامل جریان آذرخش و قسمت‌های فلزی نزدیک آن (در مواردی که فاصله ایمن موجود نباشد) کلیه بخش‌های مزبور باید به سیستم هادی‌های نزولی هم‌بندی هم‌پتانسیل شود. بنابراین تمامی قسمت‌های فلزی موجود در پشت‌بام از قبیل سقف شیروانی یا سایبان فلزی، درب و پنجره فلزی و مانند آن که فواصل آن از هادی‌های نزولی کمتر از فاصله ایمنی (d) باشد، باید به سیستم هادی‌های نزولی هم‌بندی شود.
  • در مواردی که سیستم تاسیسات حفاظت داخلی ساختمان در برابر آذرخش مورد نیاز است، باید بخش‌های فلزی داخلی ساختمان به وسیله هادی‌های مسی هم‌پتانسیل با حداقل سطح مقطع ۱۶ میلیمتر مربع به یک شمش یا یک میله مسی هم‌پتانسیل با حداقل سطح مقطع ۷۵ میلیمتر مربع هم‌بندی و سپس شمش مزبور به نزدیک‌ترین نقطه مدار اتصال زمین متصل شود. برای ساختمان‌های بزرگ ممکن است از چندین شمش هم‌بندی هم‌پتانسیل متصل به هم استفاده گردد.
  • در مواردی که سیستم‌های تاسیسات برقی یا مخابراتی با استفاده از هادی‌های حفاظ‌دار، یا در لوله‌های فلزی اجرا می‌شود، اتصال حفاظ هادی‌ها یا لوله‌های فلزی به سیستم اتصال زمین معمولا حفاظت لازم را تامین می‌کند، در این گونه موارد در صورت عدم تامین حفاظت لازم، هادی‌های فعال باید از طریق برق‌گیرهای حفاظتی به سیستم حفاظت در برابر آذرخش هم‌بندی شود.
  • اتصال پایانه‌های زمینی سیستم‌های حفاظت در برابر آذرخش به شبکه اتصال زمین سایر تاسیسات برقی ساختمان در آیین‌نامه‌ها و استانداردها مشروط بر رعایت موارد زیر توصیه شده است:

الف– سیستم اتصال زمین عمومی باید متشکل از یک شبکه گسترده‌ای باشد که حداکثر مقاومت الکتریکی کل آن برابر با کمترین مقدار تعیین شده برای هر یک از سیستم‌های مورد نظر باشد.

ب– طراحی و اجرای سیستم حفاظت در برابر آذرخش باید با ضوابط و مقررات مندرج در یکی از استانداردهای نامبرده در بندها پیشین دقیقا مطابقت کند.

پ– سیستم اتصال زمین عمومی همچنین باید با ضوابط و استانداردهای سایر تاسیسات مربوط نیز مطابقت نماید.

ت– لوازم فلزی به کار رفته در سیستم‌های مختلف باید از یک جنس باشد.

ث– در مواردی که اتصال بین سیستم‌ها در داخل ساختمان صورت می‌گیرد، مسیر هادی اتصال دهنده باید به گونه‌ای تعیین شود که موجب القای جریان برق در کابل‌ها و تاسیسات مجاور آن نشود.

ج – اتصال در سیستم‌های پایانه زمینی حفاظت در برابر آذرخش به مدار زمین پی ساختمان باید درست در برابر هر هادی نزولی با استفاده از یک وسیله قابل قطع و یک محفظه بازرسی که با علامت ╧ مخصوص اتصال زمین نشانه‌گذاری شده باشد، انجام شود.

چ– در مواردی که حجم مورد حفاظت شامل چند سازه جداگانه باشد، سیستم پایانه زمینی برق‌گیر باید به سیستم زمین هم‌پتانسیل مجموعه سازه‌ها، که به صورت شبکه به هم پیوسته مدفون (ESE) خواهد بود، متصل شود.

 

پیشنهاد برای مطالعه:

airportCheckIn

معرفی برترین نرم‌افزار‌های مدیریت تصویری باز

مترجم: سارا ایزدیار امروزه در بازار نظارت تصویری شاهد سیستم­های مدیریت تصویر[۱] زیادی هستیم. برخی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *